Ο σκύλος μου έφυγε — τι να κάνεις την πρώτη ώρα

Πρώτα, τρία πράγματα που δεν πρέπει να κάνεις

1. Μην τον κυνηγάς. Ένας σκύλος που τον κυνηγάς τρέχει πιο μακριά — από παιχνίδι ή από φόβο, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Σταμάτα, κάτσε ανακούρκουδα, μίλα ήρεμα. Αν τον βλέπεις, γύρνα και απομακρύνσου· πολλοί σκύλοι τότε τρέχουν πίσω σου.
2. Μη φωνάζεις θυμωμένα. Ένας σκύλος που ακούει θυμό στη φωνή σου επιστρέφει απρόθυμα ή καθόλου. Φώναξέ τον όπως τον φωνάζεις για λιχουδιά.
3. Μη φύγεις αμέσως από το σημείο. Τα πρώτα δέκα με δεκαπέντε λεπτά μείνε εκεί όπου τον είδες τελευταία φορά. Πολλοί σκύλοι, μετά την πρώτη τρομάρα, γυρίζουν μόνοι τους — στο σημείο όπου σε άφησαν.

Τα πρώτα 15 λεπτά — επί τόπου

• Σταμάτα και άκου. Κουδουνάκια στο κολάρο, γάβγισμα, θρόισμα στους θάμνους. Κλείσε τη μουσική, κατέβασε την κουκούλα.
• Φώναξέ τον ήρεμα και περίμενε. Όχι δέκα φορές στη σειρά — φώναξε, περίμενε μισό λεπτό, φώναξε ξανά. Αν έχεις σφυρίχτρα ή κάποιον ήχο στον οποίο είναι εκπαιδευμένος, χρησιμοποίησέ τον.
• Σημείωσε το ακριβές σημείο και την ώρα. Θα είναι η πρώτη ερώτηση όποιου κι αν πάρεις τηλέφωνο, και το σημείο από όπου ξεκινά η αναζήτηση.
• Αν είσαι στη βόλτα με κάποιον, χωριστείτε: ο ένας μένει στο σημείο, ο άλλος ακολουθεί την πιο πιθανή διαδρομή — προς το σπίτι, προς το αυτοκίνητο, προς το νερό, προς τον δρόμο από τον οποίο ήρθατε.

Μέσα στην ώρα — άνοιξε τον κύκλο

Πες το στους ανθρώπους γύρω σου. Σε όσους τρέχουν, κάνουν ποδήλατο, βγάζουν βόλτα σκύλο, είναι στους κήπους τους. Σύντομα: φυλή ή μέγεθος, χρώμα, όνομα, το τηλέφωνό σου. Ζήτα τους να σου γράψουν ακόμα κι αν τον είδαν απλώς — η κατεύθυνση αξίζει όσο και ο σκύλος.

Γράψε σε τοπικές ομάδες. Την ομάδα του χωριού ή της γειτονιάς σου, μια ομάδα για χαμένα και ευρεθέντα ζώα της περιοχής σου, την ομάδα όσων βγάζουν βόλτα σκύλους στη γειτονιά. Μία ανάρτηση με φωτογραφία, σημείο, ώρα και τηλέφωνο. Ζήτα κοινοποιήσεις — μια τοπική ομάδα φτάνει σε περισσότερους από το δικό σου προφίλ.

Δήλωσε την απώλεια και τηλεφώνησε εκεί όπου πηγαίνουν οι άνθρωποι τα σκυλιά που βρίσκουν.

Στην Ελλάδα:

• το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς — δήλωσε την απώλεια μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες. Είναι υποχρέωση από τον νόμο. Γίνεται ηλεκτρονικά στο pet.gov.gr με τους κωδικούς TAXISnet, ή μέσω του κτηνιάτρου σου ή του δήμου (περισσότερα παρακάτω),
• ο δήμος — η περισυλλογή αδέσποτων, το καταφύγιο και το πρόγραμμα για τα αδέσποτα ζώα είναι αρμοδιότητα του δήμου. Στην Αθήνα είναι το Τμήμα Αστικής Πανίδας του Δήμου Αθηναίων, στο 210 323 9201 (Δευτέρα έως Παρασκευή, 7:00–15:00), και για χαμένα και ευρεθέντα ζώα η γραμμή εξυπηρέτησης του δήμου 1595,
• οι κτηνίατροι της περιοχής — όποιος βρίσκει σκύλο τον πηγαίνει συχνά στον πλησιέστερο κτηνίατρο για να διαβάσει το τσιπ· οι κτηνίατροι έχουν πρόσβαση στο μητρώο,
• η αστυνομία — το Τμήμα Προστασίας Ζώων στο 10410 (από τις 7:00 έως τις 23:00, όχι όλο το εικοσιτετράωρο), αν υποψιάζεσαι κλοπή ή κακοποίηση· το 100 μόνο όταν ο σκύλος κινδυνεύει ή προκαλεί κίνδυνο, για παράδειγμα στον δρόμο.

Στην Κύπρο (στις περιοχές που ελέγχει η Κυπριακή Δημοκρατία):

• ο δήμος σου ή το κοινοτικό συμβούλιο — δήλωσε εκεί την απώλεια μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες. Είναι υποχρέωση από τον νόμο. Ο δήμος περισυλλέγει τους αδέσποτους σκύλους και πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί για να ειδοποιήσει τον ιδιοκτήτη,
• το επαρχιακό γραφείο των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, που τηρεί το μητρώο σκύλων: Λευκωσία 22805241, Λάρνακα 24821275, Αμμόχωστος 24824555, Λεμεσός 25819512, Πάφος 26821261,
• οι κτηνίατροι και οι φιλοζωικές οργανώσεις της περιοχής — όποιος βρίσκει σκύλο τον πηγαίνει συχνά στον πλησιέστερο κτηνίατρο για να διαβάσει το τσιπ,
• το 112, όταν ο σκύλος κινδυνεύει ή προκαλεί κίνδυνο, για παράδειγμα στον δρόμο.

Σε κάθε τηλεφώνημα λέγε τα ίδια: πού, πότε, πώς είναι, τον αριθμό του τσιπ και το τηλέφωνό σου. Ζήτα να τα σημειώσουν — μπορεί να τους φέρουν τον σκύλο και αύριο.

Άφησε στο σημείο κάτι που μυρίζει σπίτι. Τη ζακέτα σου, την κουβέρτα του, ένα μπολ με νερό. Ένας σκύλος που επιστρέφει τη νύχτα στο σημείο όπου σε έχασε, έχει έτσι λόγο να μείνει εκεί και να περιμένει. Αν μπορείς, γύρνα σε εκείνο το σημείο τακτικά — το πρωί, το βράδυ, τη νύχτα, όταν επικρατεί ησυχία.

Τσιπ και μητρώο — τι να ελέγξεις τώρα, όχι μετά

Ο σκύλος έχει κάτω από το δέρμα του ένα τσιπ. Βοηθά — αλλά μόνο όταν κάποιος το διαβάσει και όταν στο μητρώο υπάρχει το τωρινό σου τηλέφωνο.

• Το τσιπ δεν εκπέμπει τίποτα. Είναι ένας παθητικός πομποδέκτης με δεκαπενταψήφιο αριθμό, που τον διαβάζει ένας αναγνώστης από μερικά εκατοστά. Αναγνώστη έχει ο κτηνίατρος, το καταφύγιο, ο δήμος — όχι ο άνθρωπος που θα συναντήσει τον σκύλο στο δάσος. Το τσιπ, λοιπόν, βοηθά μόνο όταν κάποιος πιάσει τον σκύλο και τον πάει κάπου.
• Ο αριθμός οδηγεί σε ένα μητρώο — και το μητρώο είναι σε κάθε χώρα διαφορετικό.
  • Στην Ελλάδα είναι το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς στο pet.gov.gr. Ο σκύλος πρέπει να έχει τσιπ και να είναι καταχωρισμένος μέσα σε δύο μήνες από τη γέννησή του. Την καταχώριση την κάνει μόνο ο κτηνίατρος — και, σύμφωνα με τις συχνές ερωτήσεις του μητρώου, ο κτηνίατρος αλλάζει και τα στοιχεία σου, όπως τη διεύθυνση και το κινητό. Οι αλλαγές δηλώνονται μέσα σε δέκα εργάσιμες ημέρες. Εσύ μπαίνεις με τους κωδικούς TAXISnet, βλέπεις τον σκύλο σου και δηλώνεις την απώλεια. Δημόσια αναζήτηση με τον αριθμό του τσιπ δεν υπάρχει: στο μητρώο έχουν πρόσβαση κτηνίατροι, δήμοι, αστυνομία και εσύ. Δημόσια είναι μόνο η πλατφόρμα για χαμένα και ευρεθέντα ζώα, όπου τα στοιχεία σου φαίνονται μόνο αν συμφωνήσεις. Και κάτι σημαντικό: απώλεια μπορείς να δηλώσεις μόνο για σκύλο που είναι ήδη στο μητρώο.
  • Στην Κύπρο υπάρχουν δύο επίπεδα. Κάθε σκύλος πάνω από έξι μηνών πρέπει να είναι καταχωρισμένος στο μητρώο των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και να φέρει μόνιμη σήμανση — το τσιπ το τοποθετεί εγγεγραμμένος κτηνίατρος. Επιπλέον, για κάθε σκύλο πάνω από δύο μηνών χρειάζεται άδεια κατοχής σκύλου από τον δήμο, που ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου και ανανεώνεται κάθε χρόνο· ο δήμος κρατά μητρώο με τους κατόχους και το τηλέφωνό τους. Η μεταβίβαση ενός σκύλου γίνεται μέσω των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και του δήμου.
• Έλεγξε τι γράφει το μητρώο. Αν από το τσίπωμα άλλαξες τηλέφωνο, μετακόμισες ή πήρες τον σκύλο από εκτροφέα ή από καταφύγιο, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα το μητρώο να οδηγεί σε κάποιον άλλο. Μετά από βεγγαλικά και καταιγίδες τα καταφύγια βλέπουν συχνά το ίδιο: ο σκύλος έχει τσιπ, αλλά η εγγραφή δεν οδηγεί πουθενά. Στην Ελλάδα δες την εγγραφή στο pet.gov.gr· αν κάτι δεν είναι σωστό, διόρθωσέ το μέσω του κτηνιάτρου σου. Στην Κύπρο ρώτα τον κτηνίατρό σου, τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και τον δήμο σου τι έχουν καταχωρισμένο.
• Να έχεις τον αριθμό του τσιπ μαζί σου. Στο τηλέφωνο, φωτογραφία από το βιβλιάριο ή το διαβατήριο του σκύλου. Κάθε καταφύγιο θα τον ρωτήσει πρώτο.

Το απόγευμα και το βράδυ — αν δεν έχει βρεθεί

• Τύπωσε αφίσες. Μια φωτογραφία σε όλη τη σελίδα, μία λέξη, «ΧΑΘΗΚΕ», το όνομα, το σημείο και η ώρα της απώλειας, το τηλέφωνό σου. Χωρίς πολύ κείμενο — τη διαβάζουν από το αυτοκίνητο και από το ποδήλατο. Κόλλησέ τες σε στάσεις, μαγαζιά, κτηνιατρεία, σε κολόνες κοντά στο σημείο όπου χάθηκε.
• Περπάτησε την περιοχή αργά, με το αγαπημένο του αντικείμενο. Ένας σκύλος που φοβάται δεν θα αντιδράσει — μπορεί όμως να κινηθεί, αν ακούσει τον γνώριμο ήχο του μπολ ή του παιχνιδιού του.
• Έλεγξε τα μέρη όπου μπορεί να κρυφτεί: θάμνους, χαντάκια, γκαράζ, χώρους κάτω από υπόστεγα, εργοτάξια. Ένας τρομαγμένος σκύλος ψάχνει μια ήσυχη κρυψώνα, όχι ανοιχτό χώρο.
• Τηλεφώνησε ξανά στον δήμο και στα καταφύγια. Το πρωί κατέγραψαν την απώλεια· το βράδυ μπορεί να έχουν παραλάβει έναν σκύλο που κάποιος πρόσεξε μόνο το απόγευμα.

Στην Ελλάδα, ένα πράγμα δεν περιμένει: η δήλωση απώλειας μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες. Ο νόμος δεν ορίζει για πόσο καιρό πρέπει ο δήμος να κρατά έναν σκύλο για τον ιδιοκτήτη του. Αυτό που μετράει είναι δύο πράγματα: το τσιπ και η δηλωμένη απώλεια. Όταν ο δήμος βρει σκύλο με τσιπ, ελέγχει αν έχει δηλωθεί χαμένος. Αν ναι, ειδοποιεί τον ιδιοκτήτη να τον παραλάβει. Αν όχι, εξετάζεται αν πρόκειται για εγκατάλειψη και ενημερώνεται η αστυνομία. Και ένας σκύλος χωρίς τσιπ θεωρείται αδέσποτος: ο δήμος τον στειρώνει, του βάζει τσιπ και μπορεί αργότερα να τον επιστρέψει στον δρόμο. Γι’ αυτό δήλωσε την απώλεια σήμερα, όχι αύριο.

Στην Κύπρο ο δήμος, σύμφωνα με τον νόμο, κρατά τον σκύλο που περισυνέλεξε 30 ημέρες. Έχεις λοιπόν χρόνο — αλλά όχι λόγο να περιμένεις.

Η νύχτα

Το μεγαλύτερο μέρος της αναζήτησης δεν γίνεται την πρώτη ώρα, αλλά την πρώτη νύχτα. Μερικά πράγματα που βοηθούν:

• Η ήσυχη νύχτα είναι σύμμαχός σου. Χωρίς αυτοκίνητα και κόσμο ο σκύλος ακούει πιο μακριά — κι εσύ το ίδιο. Πήγαινε στο σημείο της απώλειας όταν σκοτεινιάσει και φώναξέ τον ήρεμα.
• Το φως βοηθά τον σκύλο να βρει εσένα, όχι το αντίστροφο. Ο φακός να κοιτάζει το έδαφος, όχι τα μάτια του.
• Άφησε ανοιχτή την πόρτα της αυλής ή το γκαράζ, αν μένεις κοντά. Οι σκύλοι γυρίζουν τη νύχτα στο σπίτι πιο συχνά απ’ όσο θα περίμενες.
• Βεγγαλικά και καταιγίδα: αν ο σκύλος έφυγε από τον θόρυβο, θα τρέξει μακριά και γρήγορα, και θα κρυφτεί μόνο όταν σταματήσει ο θόρυβος. Ψάξε τον το πρωί, όχι στη μέση του θορύβου — και ψάξε πιο μακριά απ’ όσο φαίνεται λογικό.

Όταν βρεθεί

• Μην τον μαλώσεις. Ακόμα κι αν είχες τη χειρότερη μέρα της χρονιάς. Ο σκύλος θα θυμάται ότι η επιστροφή σε σένα σημαίνει πρόβλημα — και την επόμενη φορά θα γυρίσει πιο αργά.
• Ευχαρίστησε και σταμάτα την αναζήτηση. Γράψε στις ομάδες, τηλεφώνησε στον δήμο και στο καταφύγιο, κατέβασε τις αφίσες. Στην Ελλάδα δήλωσε στο pet.gov.gr ότι βρέθηκε, στην Κύπρο ενημέρωσε τον δήμο. Όσοι βοήθησαν το αξίζουν — και αφήνεις την προσοχή τους ελεύθερη για τον επόμενο που ψάχνει.
• Έλεγξε τον σκύλο. Πατούσες, στόμα, κοιλιά. Αν ήπιε από λακκούβα ή έφαγε κάτι, παρακολούθησέ τον μία με δύο μέρες.
• Διόρθωσε την αιτία. Μια τρύπα στον φράχτη, ένα χαλαρό κολάρο, μια πόρτα που δεν κλείνει καλά. Ένας σκύλος που έφυγε μία φορά, έφυγε επειδή μπορούσε.

Πώς είναι με το Tifik

Ένα περιλαίμιο με GPS δεν αλλάζει τίποτα από όσα γράφουμε παραπάνω — αλλάζει μόνο το από πού ξεκινάς. Αντί για το σημείο όπου είδες τον σκύλο τελευταία φορά, ξεκινάς από εκεί όπου είναι αυτή τη στιγμή.

• Γυρίζεις σε ζωντανή παρακολούθηση και η θέση ανανεώνεται κάθε λίγα δευτερόλεπτα. Δεν μαντεύεις την κατεύθυνση — ακολουθείς την τελεία στον χάρτη.
• Ανάβεις το φως του και του βάζεις ήχο από το τηλέφωνο — ακόμα κι όταν είναι στο σπίτι ή δίπλα στο σπίτι. Ένας σκύλος στους θάμνους στις δέκα και μισή το βράδυ βρίσκεται πιο γρήγορα με το φως παρά με τα μάτια.
• Η ασφαλής ζώνη σε ειδοποιεί όταν ο σκύλος βγει από αυτήν. Μαθαίνεις ότι έφυγε πριν προσέξεις τον άδειο καναπέ.
• Ο κωδικός QR στο περίβλημα είναι για όποιον βρει τον σκύλο. Τον φωτογραφίζει με το τηλέφωνο και ανοίγει μια σελίδα με το όνομα του σκύλου και ένα κουμπί «Τον βρήκα» — χωρίς αναγνώστη τσιπ, χωρίς εφαρμογή. Εσύ λαμβάνεις μήνυμα και επικοινωνείτε μέσω εμάς, χωρίς να δημοσιοποιηθεί ο αριθμός σου.
• Το περιλαίμιο δεν αντικαθιστά το τσιπ. Το τσιπ είναι υποχρεωτικό, μόνιμο και δεν βγαίνει. Το περιλαίμιο λύνει την αντίθετη κατεύθυνση — όχι ποιος είναι αυτός ο σκύλος, αλλά πού είναι αυτός ο σκύλος, και μάλιστα εκείνη ακριβώς την ώρα για την οποία μιλά αυτό το άρθρο.

Λειτουργεί παντού όπου υπάρχει κάλυψη κινητής, και στα ταξίδια στην Ευρώπη. Και τα δεδομένα του σκύλου σου τα εξάγεις όποτε θέλεις και τα στέλνεις σε όποιον θέλεις.